Trong diễn văn bế mạc, Tổng bí thư Nông Đức Mạnh đã nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên", đồng thời đã khẳng định: "Lịch sử cách mạng nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng cho thấy, trong mọi thời kỳ, trên mọi mặt trận, bao giờ các thế hệ thanh niên cũng là đội quân xung kích. Sự cống hiến của thanh niên cho sự nghiệp cách mạng là to lớn và chính sự nghiệp cách mạng đã tôi luyện, bồi dưỡng nên những thế hệ thanh niên ngang tầm đòi hỏi của đất nước, thật sự xứng đáng với dân tộc và thời đại. Lịch sử và truyền thống tốt đẹp của thanh niên Việt Nam sẽ mãi mãi soi sáng cho nhiều thế hệ".
Thực tế thời gian qua công tác thanh niên có nhiều tiến bộ. Tinh thần xung phong tình nguyện, tính tích cực chính trị - xã hội của thanh niên đã được khơi dậy và phát huy thông qua các chiến dịch (như tháng thanh niên, thanh niên, học sinh, sinh viên tình nguyện hè..) ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, tinh thần nhường cơm sẻ áo, tích cực tham gia khắc phục thiên tai, cứu người bị nạn, đấu tranh phòng chống tiêu cực và tệ nạn xã hội, giúp đỡ trẻ em đặc biệt khó khăn... đã trở thành xu hướng chủ đạo và phẩm chất tốt đẹp của đông đảo thanh niên. Thanh niên đã có ý thức chủ động, tự giác học tập, rèn luyện đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội; tích cực tham gia cải cách hành chính, cải tiến lề lối làm việc, xây dựng tác phong làm việc kiểu mới; đã phấn đấu vào Đoàn, vào Đảng để được rèn luyện và cống hiến nhiều hơn cho đất nước. Nhu cầu học tập và nâng cao trình độ của thanh niên có xu hướng gia tăng, trình độ học vấn của thanh niên ngày càng được nâng cao; nhiều thanh niên đã tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật và đoạt nhiều giải cao trong các cuộc thi quốc gia và quốc tế. Đông đảo thanh niên tham gia tích cực sự nghiệp xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, như chương trình dự án trọng điểm của quốc gia, của địa phương (chương trình thay thế cầu khỉ ở nông thôn, dự án xây dựng đường Hồ Chí Minh, xây dựng đảo thanh niên Bạch Long Vỹ, đảo thanh niên Cồn Cỏ, các làng thanh niên dọc đường Hồ Chí Minh...). Tham gia các phong trào tình nguyện như: giữ gìn trật tự an toàn giao thông, phổ biến và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, xây dựng các mô hình thí điểm trong nông nghiệp, công nghiệp... xung kích ở những nơi khó khăn, gian khổ, trong xóa đói giảm nghèo, trong lao động sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội...
Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên ỷ lại, ăn chơi, hưởng thụ vượt quá khả năng thu nhập của gia đình và bản thân, thiếu ý thức rèn luyện, thiếu ý chí phấn đấu, sống buông thả, đua đòi và tỷ lệ thanh niên mắc tệ nạn xã hội và vi phạm pháp luật còn lớn; trình độ văn hóa của một bộ phận thanh niên còn thấp, nhất là thanh niên nông thôn, miền núi.
Chiến lược Quốc gia về phát triển thanh niên đã được ban hành, trong đó thanh niên là động lực phát triển của đất nước; phát triển thanh niên cả về thể lực và trí lực để kế thừa truyền thống của dân tộc, là người chủ của đất nước trong tương lai. Ban hành các chính sách cụ thể để thực hiện tốt chiến lược này. Đó là chính sách tạo thuận lợi cho thanh niên thực hiện vai trò xung kích, tình nguyện hoàn thành nhiệm vụ quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội ở những vùng khó khăn, vùng trọng điểm, giữ gìn an ninh trật tự và sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Đó là chính sách huy động và khuyến khích thanh niên tham gia các phong trào tình nguyện, phòng chống các tệ nạn xã hội và giải quyết nhiều vấn đề bức xúc trong xã hội. Có biện pháp thiết thực để ngăn chặn, hạn chế và giảm mạnh số thanh niên mắc tệ nạn xã hội, trở thành người có ích cho xã hội. Mở rộng công tác dạy nghề cho thanh niên, hỗ trợ thanh niên tìm việc làm thông qua nhiều hình thức đa dạng; phát triển các hội doanh nghiệp, câu lạc bộ doanh nghiệp trẻ để thu hút thanh niên tham gia. Tạo cơ hội cho thanh niên nông thôn, vùng khó khăn tiếp cận với dịch vụ xã hội cơ bản, được học tập, chăm sóc sức khỏe, giao lưu và phát triển. Có chính sách hỗ trợ và khuyến khích thanh niên tham gia thực hiện xóa đói, giảm nghèo tại các địa bàn nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Trong diễn văn bế mạc, Tổng bí thư Nông Đức Mạnh đã chỉ rõ: "Từ nay đến năm 2020, chúng ta phải hướng tới mục tiêu tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc, kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hóa, vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và tác phong lao động tập thể, trở thành công dân tốt của đất nước; cổ vũ thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão lớn, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ, vươn lên ngang tầm thời đại; phấn đấu hình thành một lớp thanh niên ưu tú, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc trong thời kỳ mới".
Thực hiện Nghị quyết trung ương 7, thanh niên Việt Nam sẽ góp phần xứng đáng của mình trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa để đưa đất nước sớm thoát khỏi nước có thu nhập thấp và trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Đào Ngọc Lâm