|
Quan Độ (xã Văn Môn, H.Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh) là một làng quê được bao bọc bởi lũy tre xanh, có sân đình giếng nước, có những cánh đồng lúa như bao làng quê khác nhưng lại có đến 170 nhà cao tầng, 60 xe ô tô các loại, 15 người có trong tay từ 5 tỉ đồng trở lên, số người có một vài trăm triệu thì có kể mỏi miệng cũng không hết... Họ làm gì mà giàu thế? Xin thưa, họ là những người buôn đồng nát!
Niềm tự hào của ông trưởng thôn
Luôn tất bật với trăm thứ việc không tên nhưng ông Nghiêm Văn Luyến - trưởng thôn Quan Độ không vì thế mà buồn phiền. Gặp việc gì có lợi cho dân, cho làng là ông xắn tay áo làm ngay, không ngại khó, không ngại khổ. Bù lại, ông Luyến luôn tự hào mình đương giữ chức... vác tù và thôn Quan Độ, niềm tự hào của người đứng đầu một làng đồng nát nổi tiếng khắp trong Nam ngoài Bắc. Không tự hào sao được khi Quan Độ cũng được bao bọc bởi những lũy tre xanh, cũng có sân đình, giếng nước, những cánh đồng lúa nhưng lại có hàng chục tỉ phú, hàng trăm triệu phú. Gặp chúng tôi, ông Luyến khoe: "Quan Độ có 530 hộ dân với trên 2.400 nhân khẩu, trong đó 150 hộ làm nghề thu gom sắt vụn với 20 công ty TNHH. Mỗi năm Quan Độ đóng góp cho ngân sách nhà nước trên 21 tỉ đồng, thu nhập bình quân đầu người đạt 9 triệu đồng/người/năm". Nhấp xong ngụm trà nóng, ông Luyến tiếp tục thao thao bất tuyệt về niềm tự hào của bản thân và người dân nơi đây: "Cả thôn có 60 xe ô tô các loại, từ xe vận tải, xe cẩu đến những chiếc xe con trị giá tới cả tỉ đồng và 170 nhà cao tầng. 10 người có từ 5 - 9 tỉ đồng, 5 người có vốn trên 10 tỉ đồng. Người có trong tay vài trăm triệu đồng ở cái làng này, tôi liệt kê cả buổi cũng chưa hết!".
Thấy chúng tôi ngồi nghe và... im lặng, ông trưởng thôn tự ái: "Các anh không tin tôi ư ? Được. Đi, tôi sẽ đưa các anh đi quanh làng, rồi các anh sẽ phải tin lời tôi nói". Chúng tôi cùng ông Luyến rảo bước trên những con đường làng láng xi măng dẫn tới những ngôi nhà 3 - 5 tầng, trong sân mỗi ngôi nhà là một chiếc xe hơi láng coóng. Cả Quan Độ như một công trường, chỗ này vài chiếc xe đang cẩu hàng, chỗ khác dăm chục chị phụ nữ đang tất bật với công việc bóc tách hàng hóa, tiếng đe búa chát chúa... Chúng tôi loáng thoáng nghe được những câu chuyện làm ăn bàn bạc qua điện thoại di động. Mấy anh thanh niên nước da bánh mật, tay chân còn vương mùi bùn, nói tới bạc trăm triệu, tiền tỉ nhẹ tênh, nghe cứ như chuyện đi nhổ mạ, cấy lúa... của những người nông dân chân chất vậy. Anh bạn đồng nghiệp của tôi xuýt xoa: "Giàu thật! Nói Quan Độ là một trong những làng giàu có của nông thôn đất Việt quả không ngoa!". Ông Luyến cao giọng: "80% hộ dân trong làng đã "ly nông", ngoài đồng, lúa ngô vẫn xanh mơn mởn nhưng mọi công việc như cày cấy, phun thuốc trừ sâu, nhổ cỏ... đều "khiến" (thuê - PV) người xã khác làm hết. Người Quan Độ vẫn còn làm ruộng là để... nhớ mình đã từng kiếm sống bằng nghiệp cấy cày!".
 |
Bí quyết làm giàu: lượm ve chai!
Ngược thời gian, ông Luyến đưa chúng tôi về những ngày gian khó của Quan Độ. Đó là những năm 80 của thế kỷ trước. Khi đó, người Quan Độ cũng một nắng hai sương với đồng ruộng nhưng quanh năm nghèo khó, đói ăn. Ông Luyến bùi ngùi: "Đói kém, cả làng đổ xô đi nấu và bán rượu lậu. Với vài ba can rượu nhỏ, người Quan Độ len lỏi khắp các ngõ ngách làng quê, phố phường miền Bắc. Nói đến rượu lậu là người ta nghĩ ngay tới Quan Độ. Nói đến Quan Độ người ta nhắc tới rượu lậu. Tai tiếng lắm các chú à!". Bán rượu cũng chẳng ăn nhằm gì, chị em phụ nữ trong làng nghĩ tới cái nghề thu mua đồng nát. Sáng sớm tinh mơ, từng tốp, từng tốp các chị, các mẹ quẩy quang gánh túa đi tứ xứ thu mua từng cái can nhựa hỏng, nồi gang hư, ít lông vịt, lông ngan... Vật lộn với tiếng rao: "Ai nồi đồng, nhôm nát, sắt vụn... bán đây!" quãng độ mươi năm trời, người dân nơi đây mới ngộ ra: "Cứ làm ăn theo kiểu này, có đi rạc cẳng, rao khản cổ cũng chỉ kiếm được tí chút, biết bao giờ mới có của ăn của để" nên quay qua tính chuyện làm ăn lớn bằng cách sục vào các cơ quan, xí nghiệp mua lại các đồ thanh lý, về bóc tách, phân loại rồi đem bán kiếm lời.
Có thể nói không ngoa rằng, người dân Quan Độ đã đặt dấu chân mình lên khắp mọi nơi trên mảnh đất Việt, từ vùng núi cao Hà Giang đến dải đất ven biển xứ Thanh, từ miền Bắc ngược vào miền Nam. Thời gian khó, các ông chủ ve chai nhảy xe khách, bắt tàu ngược xuôi tìm bạn hàng, bây giờ họ tự lái xe hơi đi giao dịch, bàn chuyện làm ăn qua internet, qua điện thoại di động. Vì là buôn đồng nát nên gặp thứ gì người Quan Độ mua thứ đó, cũng không lấy gì làm lạ khi những năm trước đây, tại 3 mẫu đất bến bãi của làng lúc thì chất đầy những toa xe lửa, khi là dăm quả tên lửa hỏng, thậm chí có cả máy bay, xe tăng, tàu chiến...
Trước đây, ông trưởng thôn từng là một tay buôn đồng nát có máu mặt, được dân trong nghề nể trọng vì khả năng cân đong đo đếm, dám "chơi" những "quả" lớn. Chỉ cần nhìn sơ qua con tàu, chiếc xe tăng, đống máy biến thế... là ông có thể biết nó nặng bao nhiêu cân và nắm chắc nếu "ăn" lô hàng đó sẽ lãi được bao nhiêu tiền. Trong những thương vụ bạc tỉ ông Luyến mới liên kết với một vài đối tác khác, còn những lần mua bán... lặt vặt vài ba trăm triệu thì ông đánh lẻ một mình. Ông Luyến bật mí: "Ít người biết trong đống sắt bỏ đi có vàng, bạc và một số kim loại khác. Làm nghề lâu năm chúng tôi biết rõ ở chi tiết nào của chiếc máy hỏng có vàng 7 tuổi, có bạc hạt... nên có lần "ăn" hàng về, thuê người bóc tách, phân loại rồi đi phân kim, lãi cả trăm triệu đồng". Ông Luyến vẫn còn nhớ như in cái lần ông trúng thầu mua cáp điện lực thanh lý ở tận Sài Gòn. Bỏ 6 tỉ đồng mua trên mấy trăm tấn cáp điện, ông Luyến thuê tàu thủy chở về cảng Hải Phòng rồi lại mướn xe tải chở về Quan Độ. Trừ chi phí vận chuyển, nhân công phân loại, sau 3 tháng trời ông thu lãi được 500 triệu đồng. Tuy nhiên, để có được cơ ngơi như ngày hôm nay, ông Luyến và những nhà buôn đồng nát Quan Độ đã nhiều lần phải trả giá cho sự yếu kém về "nghiệp vụ" của mình. "Cái nghề này nó nghiệt ngã lắm. Ai mà định lượng không chuẩn, mua vào với giá cao coi như cầm chắc thua lỗ. Và ở cái làng này, chuyện ông nọ lỗ 50 triệu, bà kia lỗ cả trăm triệu đồng không phải là hiếm" - ông Luyến nói tiếp. Năm 1998, ông Luyến đấu thầu lô hàng của một công ty tại Hà Nội. Do sắt bị han gỉ nhiều, mỗi tấn mất trên 2 tạ vỉa gỉ ghét, báo hại ông mất đứt 60 triệu đồng.
 |
Hôm chúng tôi đến, những giám đốc đồng nát ăn nên làm ra đang bận "đánh" hàng ở nhiều nơi. Tuy nhiên, tôi và anh bạn đồng nghiệp cũng đã "túm" được một giám đốc thường thường bậc trung - Nguyễn Văn Căn (37 tuổi), Giám đốc Công ty TNHH Bắc Trung Nam. Nói Căn là giám đốc thường thường bậc trung bởi lẽ với số vốn 2 tỉ đồng, công ty của anh này vẫn bị xếp "chiếu dưới" so với hàng loạt các công ty khác ở Quan Độ mà tiền vốn của họ đã lên tới cả chục tỉ đồng. Hiện Căn đang sở hữu ngôi nhà 2 tầng với đầy đủ tiện nghi hiện đại và đắt tiền, "con" xe Corolla Altis 1.8G trị giá trên nửa tỉ đồng, một xe tải nhỏ, một xe cẩu... Căn rất ít khi có mặt ở nhà, phần lớn thời gian anh ngược xuôi tìm mối hàng. Thời buổi tiền khôn của khó, những người thu mua đồng nát như Căn cũng chịu nhiều sức ép cạnh tranh từ các đối thủ. Và theo như lời Căn nói thì, để trở thành người chiến thắng trong các cuộc đấu giá, người ta có khi phải đi "cửa sau", phải ăn chia này nọ...
"Dân Quan Độ tự hào là người buôn đồng nát số 1 tại Việt Nam. Đống sắt, cân đồng... đã làm thay da đổi thịt một làng quê nghèo khó. Năm năm, mười năm nữa, chúng tôi vẫn sẽ gắn bó với cái nghề mới nghe tưởng rất nghèo khó này và tôi tin, Quan Độ sẽ nhanh chóng trở thành một làng quê giàu nhất nước " - ông trưởng thôn Luyến nói trước khi chia tay các nhà báo.
Phóng sự của Quang Duẩn - Minh Sang
|