Trước thời điểm thu hoạch hơn 1 tháng, đảo Lý Sơn xanh ngắt màu xanh của tỏi. Nhìn những đám tỏi tươi tốt, nhiều người khấp khởi mừng thầm sẽ có thêm một vụ tỏi được mùa, đời sống đỡ vất vả hơn. Ấy vậy mà khi tỏi đang trong giai đoạn tạo củ thì những đợt áp thấp, rồi mưa, gió, rét liên tục khiến thân tỏi bị toác làm đôi, ngã đổ, gốc tỏi bị xé bẹ, củ tỏi bị bung tép. Sản lượng giảm từ 70 - 80% so với các vụ trước trên hơn 300 ha tỏi.
Đã mất mùa nặng, giá tỏi lại rớt từng ngày. Hạ đến mức người trồng tỏi... chóng mặt. Hiện giá tỏi khô trên đảo chỉ còn từ 10.000- 13.000 đồng/kg, trong khi cùng thời điểm này năm ngoái gần 60.000 đồng/kg. Tỏi tươi trước Tết còn bán được 8.000 - 10.000 đồng/kg, nay cũng chỉ còn 5.000 đồng/kg.
Một cán bộ của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện đảo Lý Sơn cho biết, tỏi là cây nông sản chủ lực trên đảo, trước đây bình quân mỗi năm Lý Sơn sản xuất được trên dưới 1.500 tấn tỏi khô, thu về khoảng 30 tỉ đồng/năm, thì vụ tỏi năm nay chỉ còn lại rất ít, số tiền ấy coi như đã mất trắng. Canh tác một sào tỏi, người nông dân lỗ hơn 1,5 triệu đồng. Chỉ tính riêng chi phí đầu tư trong vụ tỏi năm nay, thì 1.500 hộ trồng tỏi ở Lý Sơn bị lỗ gần 9 tỉ đồng.
Mất mùa, rớt giá, đời sống khó khăn đang chực chờ trước mắt đối với hàng ngàn hộ dân trồng tỏi trên đảo. Ông Võ Xuân Huyện, Chủ tịch UBND huyện cho biết đã chỉ đạo các phòng chức năng hướng dẫn nông dân nhanh chóng thu hoạch tỏi vì mùa cũng đã mất, giá đã rớt nên không nấn ná làm gì. Huyện sẽ trích ngân sách hỗ trợ mua bắp giống cung cấp cho bà con, để trồng xen trên diện tích tỏi đã mất mùa, mong gỡ gạc lại phần nào.
Cuối năm 2007, thương hiệu "hành, tỏi Lý Sơn" đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học - Công nghệ) công nhận. Niềm vui chưa lâu, giờ họ lại đối mặt với muôn vàn khó khăn trước mặt.
Hiển Cừ