Phiên thảo luận tổ buổi chiều của các đại biểu (ĐB) Quốc hội về những dự luật này không mấy sôi nổi, ngoại trừ mức thuế suất.
Mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp
Chỉ cần giảm mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 3%, theo Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh, trong 5 năm đầu, Nhà nước sẽ chịu thu ít đi từ nguồn này khoảng 5.000 tỉ đồng/năm. Nhưng để khuyến khích tổng thể nền kinh tế, tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp có điều kiện tăng tích lũy, tích tụ thêm nguồn lực và cũng là để tăng khả năng cạnh tranh với các nước trong khu vực nên Chính phủ quyết định đề xuất mức thuế này.
Lo ngại giảm thu ngân sách nhà nước, tại báo cáo thẩm tra, ông Phùng Quốc Hiển, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính và Ngân sách của Quốc hội vẫn băn khoăn: "Một số nước trong khu vực vẫn đang áp dụng mức thuế suất TNDN trên 28%. Hơn nữa, mức thuế suất cao hay thấp chỉ là một trong những yếu tố thu hút đầu tư. Trên thực tế, việc áp dụng mức thuế suất hiện hành 28%, theo đánh giá của nhiều chuyên gia thì không gây cản trở trong việc thu hút đầu tư vào nước ta". ĐB Nguyễn Văn Hiến (Hải Phòng) cũng đồng quan điểm này khi cho rằng, những cản trở việc thu hút đầu tư hiện nay "không nằm ở thuế TNDN" mà ở các thủ tục hành chính phiền hà và thủ tục đầu tư phức tạp. Ông này đề nghị Chính phủ phải giải trình kỹ xem sẽ lấy gì để bù vào khoản thâm hụt 5.000 tỉ mỗi năm ấy.
Tuy nhiên, cũng có nhiều đại biểu Quốc hội không đồng tình với sự lo lắng về suy giảm nguồn thu. ĐB Nguyễn Đăng Trừng, TP.HCM quả quyết: "Mức 25%, theo tôi là phù hợp, sẽ thu hút được nhiều doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam vì trước khi vào đầu tư, người ta phải nhìn vào bảng thuế suất thuế TNDN". Còn ĐB Phương Hữu Việt, tỉnh Bắc Ninh phân tích: "Trước kia, khi giảm thuế TNDN từ 32% xuống 28%, ban đầu chúng ta cũng lo giảm thu, nhưng thực tế có giảm đâu, năm nào cũng thu vượt rất nhiều. Tôi đề nghị giảm mức thuế suất thuế TNDN xuống còn 20 - 22%".
|
Thảo luận về Thuế GTGT, ĐB Trần Du Lịch (TP.HCM) đề nghị dự luật ghi rõ: "Đối với tất cả các yếu tố đầu vào được hoàn thuế mà doanh nghiệp thanh toán qua ngân hàng phải được hoàn thuế ngay" nhằm tiết kiệm thời gian hoàn thuế cho doanh nghiệp. ĐB Nguyễn Ngọc Hòa (TP.HCM) cho rằng, phải thu hẹp dần phương pháp tính thuế khoán; để đi vào quy củ thì cần tính thuế theo phương pháp khấu trừ. |
Băn khoăn với các khoản chi
ĐB Đặng Ngọc Tùng (Chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động TP.HCM) không đồng tình khi dự thảo Luật thuế TNDN quy định: "Doanh nghiệp không được trừ các khoản chi trả cho người lao động không được quy định trong hợp đồng lao động hoặc Thỏa ước lao động tập thể theo quy định của Bộ luật Lao động, phần chi vượt mức theo quy định của pháp luật có liên quan về tiền trang phục, tiền ăn giữa ca...", trong khi Luật Lao động lại khuyến khích doanh nghiệp trả tiền cho người lao động cao hơn quy định. ĐB Nguyễn Huy Cận (TP.HCM) cho biết: "Tại thành phố có tới 70% các doanh nghiệp trả công, tiền ăn trưa cho người lao động cao hơn so với quy định nhưng không ghi vào hợp đồng. Nếu quy định như dự thảo sẽ vô cùng hại cho người lao động, các doanh nghiệp sẽ cắt hết mọi khoản chi thêm, vì họ không được khấu trừ".
"Hiện chỉ có khoản tài trợ giáo dục được hạch toán trước thuế. Các khoản chi nhân đạo, viện trợ phải hạch toán sau thuế" - ĐB Nguyễn Hồng Sơn (Hà Nội) nói thêm về bất hợp lý của dự luật thuế TNDN. Theo ông Sơn, quy định này sẽ không khuyến khích doanh nghiệp làm từ thiện. Bởi, nếu mang 100 triệu làm từ thiện, họ sẽ phải nộp thêm 25 triệu nữa tiền thuế do khoản đóng góp này tính vào thu nhập sau thuế. Vốn là một doanh nhân, ĐB Phạm Thị Loan (Hà Nội) đồng tình quan điểm này. Tuy nhiên bà Loan cũng cảnh báo rằng: "Nên xác định rõ khoản chi cho tài trợ từ thiện như có xác nhận của các tổ chức từ thiện chuyên nghiệp, Mặt trận Tổ quốc, tránh tình trạng doanh nghiệp "gửi tiền tài trợ" cho một tổ chức nào đó rồi rút ra".
ĐB Nguyễn Thị Nguyệt Hường (Hà Nội) cho rằng, không nên đánh thuế TNDN đối với các tổ chức hoạt động vì mục đích từ thiện, nhân đạo, các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, khoa học, giáo dục. "Nếu quy định như dự luật, Mặt trận Tổ quốc sẽ phải đóng thuế vì có nguồn thu từ viện trợ", bà Hường phân tích.
Với mức thuế đánh vào hoạt động kinh doanh bất động sản, nhiều đại biểu cho rằng mức thuế quy định hiện nay chưa hợp lý, chỉ nhìn thấy phần lãi, chưa thấy nhiều doanh nghiệp hiện nay đang bị lỗ do thị trường đóng băng. Bà Hường đồng tình quan điểm phải đánh thuế, nhưng cho rằng "phải hạch toán lỗ, lãi để làm cơ sở tính thuế".
|
Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Trần Quốc Vượng: Khuyến khích công chức nộp lại tiền, quà biếu
Gần đây lãnh đạo một vài địa phương đã công khai nộp lại tiền, quà biếu. Trao đổi với báo chí, ông Trần Quốc Vượng, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cho biết:
Ở một số nước tôi thấy người ta có cơ chế mở, khuyến khích công chức nộp lại tiền, quà biếu. Thậm chí còn trích lại phần trăm để thưởng lại cho người đó. Cái đó tôi cho rằng rất tốt, vì không phải ai cũng thích ra tòa đâu. Cán bộ không ai muốn làm chuyện đó. Muốn cho lòng mình thanh thản khi làm nhiệm vụ, nhưng nhiều khi do không có quy định nên không biết nộp như thế nào; giữa tình cảm và công việc nó cũng có cái khó.
* Nhưng Chính phủ đã có quy định về nhận quà và nộp lại quà biếu?
- Mới có năm ngoái đây thôi, nhưng có quy chế rồi thì lại phải tổ chức thực hiện nữa. Từng cơ quan một, anh phải quy định đưa vào chỗ nào, nộp ở đâu?
* Trong hơn 10 năm qua, đã có nhiều trường hợp nộp lại tiền, quà biếu. Tuy nhiên ở mỗi trường hợp đều có đánh giá khác nhau?
- Đánh giá khác nhau là đúng thôi, vì lúc đó không có quy định cụ thể. Nhưng theo tôi bây giờ cần phải khuyến khích được người ta nộp lại. Bất cứ việc nộp lại nào cũng là tốt. Dù sao, theo tôi vẫn phải khuyến khích.
* Theo ông, cụ thể việc khuyến khích đó như thế nào?
- Tức là ai nộp vào thì sẽ biểu dương, khen thưởng chẳng hạn. Tất cả quy định trước đây không rõ, gần đây mới rõ. Trước đây, người ta không rõ nên có người nộp chỗ này, người nộp chỗ kia. Nhưng rõ ràng người ta tự nguyện, tự giác nộp lại như vậy là tốt chứ, làm sao nói người ta không tốt được. Phải khuyến khích người ta nộp lại. Việc đó có chỗ nào chưa chuẩn thì uốn nắn lại cho đúng. Đừng bàn quá nhiều đến chuyện ông nộp thế này là sai nguyên tắc hay không sai nguyên tắc, như vậy là quá nặng nề, làm cho người ta mất ý thức nộp. Bây giờ chúng ta đang thực hiện quy chế quà tặng và nộp lại... nên phải uốn nắn dần.
* Trong tình trạng lẫn lộn tình cảm và công việc như hiện nay có nên đặt ra câu hỏi ai tặng và phải làm rõ người tặng đó không?
- Theo tôi nếu ít thì chưa nên đặt ra. Nhưng còn nhiều thì nên đặt ra. Hiện nay mình phải khuyến khích. Tôi thấy các nước người ta làm vấn đề này tốt lắm. Tôi cho rằng vì động cơ vụ lợi, vì một công việc gì đó mà anh đang giải quyết dù là món quà rất nhỏ cũng phải từ chối, lên án.
* Trong trường hợp từ chối không được?
- Thì anh phải nộp lại cho Nhà nước, phải nộp ngay. Ví dụ một anh đang giải quyết vụ án mà người ta lại là đương sự trong vụ án, người ta đưa tiền cho anh thì anh phải từ chối. Nếu người kia không nhận lại thì phải tiến hành lập biên bản ngay và báo cho các cơ quan có thẩm quyền để xử lý.
* Có ý kiến cho rằng, nên khuyến khích việc nộp lại tiền, thậm chí người đưa tiền nếu tố cáo thì cũng được miễn trách nhiệm hình sự?
- Bây giờ ta chưa đặt ra điều này. Ở các nước trong trường hợp người nhận tiền, quà rồi nộp lại thì chỉ xử lý người đưa hối lộ. Còn người nhận nộp lại đương nhiên được miễn trách nhiệm, hoặc xử lý rất nhẹ thì mới khuyến khích được. Nếu người đưa tố cáo người nhận thì không xử lý người đưa mà chỉ xử lý người nhận. Phải mở một đầu như vậy thì mới tăng khả năng phát hiện và ngăn chặn được tham nhũng. Chứ cứ chặn cả hai đầu thì rất khó. Vấn đề này hiện chúng ta mới chỉ đang bàn.
T.Nhung - X.Toàn (ghi) |