Khó vì thiếu vốn
Theo báo cáo của Bộ Công thương, kim ngạch xuất khẩu trong tháng 6 năm nay ước đạt 6,2 tỉ USD, tăng 49,1% so với cùng kỳ năm trước và đây là mức tăng trưởng xuất khẩu một tháng cao nhất từ trước đến nay, nâng tổng kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm đạt 30,6 tỉ USD, tăng 35,8% so với cùng kỳ năm 2007. Tuy nhiên, theo nhận định của Bộ Công thương, trước tình hình kinh tế thế giới và trong nước vẫn còn nhiều khó khăn, để đạt được mục tiêu xuất khẩu cả năm đạt 61,2 tỉ USD đòi hỏi phải có sự phấn đấu quyết liệt trong các tháng còn lại.
Ông Nguyễn Chiến Thắng - Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM phát biểu: "Hiện nay khách hàng đang có sự chuyển hướng đặt hàng chế biến từ Việt Nam rất nhiều, nguồn nguyên liệu gỗ nước ngoài cũng hết sức dồi dào, giá cả không tăng, tuy nhiên những chi phí khác trong nước tăng đến 15-20% đã đẩy giá bán của các doanh nghiệp tăng lên, trong khi đối tác chỉ chấp nhận điều chỉnh giá lên khoảng 5%. Vì vậy, dù nhu cầu tiêu thụ vẫn nhiều nhưng doanh nghiệp ngành gỗ mới chỉ nhận được khoảng 2/3 đơn hàng so với cùng kỳ năm trước. Khó khăn hiện nay là thiếu vốn và lãi suất ngân hàng quá cao".
Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam kiến nghị: "Những quy định trong quyết định 09 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cần phải được xem xét lại, tại sao những doanh nghiệp xuất khẩu không được vay ngoại tệ trong khi họ là những lực lượng chính mang ngoại tệ về cho đất nước? Tình hình thiếu hụt vốn hiện nay rất lớn do tỷ giá, lãi suất và một phần do quyết định hạn chế cho vay ngoại tệ từ quyết định 09. Chúng tôi kiến nghị Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phải xem doanh nghiệp xuất khẩu là một bộ phận tất yếu được vay ngoại tệ".
Khổ vì thiếu điện
Theo ý kiến của nhiều đại biểu, dù các doanh nghiệp có cố gắng đến đâu, nhưng ngành điện cứ cúp điện đột ngột như hiện nay sẽ không thể nào hoàn thành được kế hoạch sản xuất. Ông Nguyễn Đức Thuấn, Chủ tịch Hiệp hội Da giày bức xúc: "Có những khu công nghiệp, trong một tháng, có đến 4 ngày cúp điện không báo trước". Ông Nguyễn Hữu Dũng cũng nói: "Nguồn cung cấp điện hiện nay rất thiếu, chúng tôi khoan nói đến, nhưng ngay cả chất lượng điện cũng hết sức tệ, đặc biệt trong 3 tháng gần đây. Các doanh nghiệp chế biến thủy sản đang tập trung thu mua cá chế biến cho nông dân, nhưng xin thưa không thể chế biến được nếu nguồn điện không ổn định, điện nhảy lên nhảy xuống một ngày 10 lần, làm sao mà chế biến? Các nhà máy chế biến cá tra ở ĐBSCL hiện nay chỉ hoạt động dưới 50% công suất do thiếu điện". Ông Nguyễn Chiến Thắng - Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM cũng than thở: "Các nhà máy sản xuất đang chịu thiệt hại rất lớn từ tình trạng cúp điện không báo trước. Ví dụ như sáng hôm trước, công nhân vào làm đến lúc 9 giờ sáng thì điện cúp, tôi gọi lên điện lực hỏi thì được biết sẽ cúp đến 9 giờ tối. Tôi phải cho công nhân về nhưng vẫn phải trả lương, nếu biết trước là cúp điện thì tôi đã cho công nhân nghỉ hôm đó và làm bù vào ngày khác".
Trước phản ứng quyết liệt của doanh nghiệp, đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) giải trình: "Chúng tôi hết sức cảm thông với những than phiền của doanh nghiệp. Nhưng vừa qua hệ thống phát điện của EVN liên tiếp gặp sự cố. Từ tháng 6 một loạt nhà máy điện tách ra khỏi hệ thống. Trong thời gian này bình quân mất khoảng 2.600 - 2.700 MW, gấp rưỡi nhà máy điện Hòa Bình. Thêm vào đó, nguồn nước cung cấp cho thủy điện cũng khô cạn. Vừa qua lãnh đạo EVN đã triệu tập 12 giám đốc công ty điện lực ở địa phương để chấn chỉnh tình trạng cắt điện không báo trước, nếu tái diễn thì những giám đốc này sẽ phải chịu trách nhiệm".
Phản ứng trước giải trình của EVN, bà Nguyễn Thị Hồng, Phó chủ tịch UBND TP.HCM cho rằng, việc triệu tập các đơn vị chấn chỉnh là chưa thỏa đáng, chưa thấy rõ trách nhiệm của ngành điện với nhân dân, với doanh nghiệp. Bà Hồng góp ý: "Tôi rất hoan nghênh Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã xử lý cách chức hai giám đốc không chấp hành quy định của ngân hàng. Việc đó là hết sức cần thiết, trong giai đoạn hiện nay. Nếu chỉ nhắc nhở, cảnh báo thôi thì chưa thỏa đáng". Thứ trưởng trường trực Bộ Công thương Bùi Xuân Khu thẳng thắn: "Dù giải thích thế nào đi nữa thì việc để xảy ra tình trạng thiếu điện thời gian qua cũng là thiếu sót của EVN. Trong đó, Bộ Công thương và Chính phủ cũng có thiếu sót". Thứ trưởng Bùi Xuân Khu cho rằng, ngành điện cũng phải học tập ngành ngân hàng, xử lý thật nghiêm các cán bộ gây ra bức xúc cho doanh nghiệp và nhân dân. Trước là răn đe, lần sau phải cách chức.
Tổng kết hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công thương Bùi Xuân Khu cho biết: "Muốn tăng kim ngạch xuất khẩu trong 6 tháng cuối năm, cần phải có sự nỗ lực cải thiện phục vụ của các cơ quan Nhà nước đối với doanh nghiệp, các hiệp hội cũng phải đẩy mạnh, khai thác hết khả năng sản xuất, xuất khẩu. Về vốn, ngoại tệ, Bộ sẽ kiến nghị Chính phủ chỉ đạo ngân hàng, các tổ chức tín dụng cung cấp đủ vốn cho doanh nghiệp với lãi suất giảm dần, tăng mức tín dụng cho phép, ưu tiên cho doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu, hằng thay thế nhập khẩu. Trong thời gian tới Chính phủ cũng sẽ lập đoàn liên ngành đi kiểm tra hằng tháng để giải quyết các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp. Tình hình 6 tháng cuối năm nay quá khó khăn mà chúng ta vẫn giữ cách làm như mọi năm thì không xong".
Quang Thuần - Thu Hằng