Quá nhiều thủ tục
Bộ Xây dựng đã khảo sát tình hình thủ tục đầu tư tại 9 dự án lớn ở Hà Nội, TP.HCM, Hà Tây để có cơ sở rà soát, rút ngắn các thủ tục không cần thiết. Trong số các dự án này, thời gian tiến hành thủ tục của dự án khu đô thị mới Tây - Nam hồ Linh Đàm (Hà Nội) của Tổng công ty đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) đạt mức "kỷ lục" là 4 năm 7 tháng (từ tháng 9.2003 đến nay); dự án khu đô thị mới Cổ Nhuế do Công ty thương mại du lịch Nam Cường tiến hành các bước thủ tục từ 16.5.2002 đến ngày 4.8.2006 mới xong (4 năm 3 tháng). Hai dự án do Tổng công ty cổ phần xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam (Vinaconex) làm chủ đầu tư là dự án Thảo Điền (TP.HCM) và dự án khu đô thị mới Bắc An Khánh (Hà Tây) phải kéo dài từ 2 - 3 năm mới được duyệt hoặc xong giai đoạn giải phóng mặt bằng. Một dự án khác là khu dân cư đường Nguyễn Văn Quá (Q.12, TP.HCM) do Công ty địa ốc Đất Lành làm chủ đầu tư bắt đầu tiến hành thủ tục từ 6.10.2006 đến nay (1 năm 6 tháng) vẫn chưa xong và đang nằm chờ giai đoạn xét duyệt quy hoạch chi tiết 1/500...
Theo bảng tổng hợp thủ tục, thời gian giải quyết tại các dự án thì hiện có đến 33 thủ tục. Các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng cho rằng cần phải bỏ bớt 7 thủ tục như: xác nhận ranh giới đất không có tranh chấp, thỏa thuận của địa phương về địa điểm dự án, bản chấp thuận đề cương nhiệm vụ quy hoạch 1/500... vì những thủ tục này do địa phương tự đặt ra, pháp luật không quy định. Riêng thủ tục "Cấp giấy chứng nhận đầu tư đối với dự án đầu tư trong nước" theo quy định của Luật Đầu tư, Bộ Xây dựng cho rằng thủ tục này đi ngược với chủ trương cải cách, giảm thiểu thủ tục hành chính của Chính phủ. Cũng theo Bộ Xây dựng, sắp tới sẽ nhập 7 thủ tục khác như báo cáo tác động môi trường, xác định chỉ giới đường đỏ, giới thiệu địa điểm dự án, thỏa thuận về cấp điện nước... để giải quyết tại một cơ quan đầu mối nhằm giảm thời gian cho DN.
8 bước và 9 tháng
Trong buổi làm việc mới đây với các DN, lãnh đạo Bộ Xây dựng đã quyết tâm rút 33 thủ tục xuống còn 8 bước và thời gian hoàn thành thủ tục từ 2 - 3 năm xuống còn 9 tháng. Tuy nhiên, theo một số DN, nếu có quyết tâm làm cuộc cải cách lớn về thủ tục đầu tư thì cần phải xây dựng lại một quy trình thủ tục mới hợp lý hơn. Chẳng hạn, việc giao đất và đền bù có thể trước hoặc sau khi duyệt quy hoạch 1/500 chứ không nhất thiết phải theo trình tự vì sẽ khiến DN "bị động".
Đối với các công trình vốn tư nhân, Hiệp hội bất động sản TP.HCM đề nghị nên bỏ quy định duyệt dự án đầu tư theo Nghị định 90 mà chỉ cần thẩm định thiết kế cơ sở. Ngày 13.5.2008, ông Nguyễn Văn Đực, Phó giám đốc Công ty địa ốc Đất Lành đã gửi văn bản lên Bộ Xây dựng kiến nghị: "Để rút ngắn tối đa thời gian cho DN, đề nghị cần thiết lập lộ trình thủ tục đầu tư xây dựng dự án nhà ở mới, không nên theo lộ trình cũ rồi cắt xén bớt các thủ tục vì sẽ rối rắm, gây khó khăn cho DN". Ông Nguyễn Văn Đực cũng gửi kèm một bản "lộ trình" 6 bước cần thiết nhất khi triển khai thủ tục đầu tư xây dựng với khung thời gian "lý tưởng": tiến hành thủ tục nhanh nhất để khởi công là 65 ngày và chậm nhất để khởi công là 140 ngày.
Trần Thanh Bình