Số tiền quỹ chỉ có 60 triệu đồng, chúng tôi chia ra làm ba phần, mỗi phần 20 triệu. Số tiền 20 triệu lại được chia ra cho 5 hộ nghèo mà chủ hộ là phụ nữ được vay không lấy lãi để mua bò nuôi trong vòng 3 năm. Sau thời gian đó, số tiền lại được chuyển sang cho hộ nghèo khác vay. Cứ thế, sau gần 5 năm, số hộ phụ nữ nghèo được vay vốn nuôi bò và hưởng lợi từ quỹ vi tín dụng này đã lên tới 30 hộ.
Kiểm tra lại thì thấy, gần như tất cả những hộ chị em phụ nữ vay vốn nuôi bò đều có lời, chỉ nuôi tới năm thứ 2 là bò đẻ - nghĩa là chủ hộ lời hẳn một con bê. Duy nhất có một hộ rủi bị "bò long móng" nhưng đã cùng với "quỹ tín dụng" kịp thời khắc phục, nên thiệt hại không lớn. Từ việc triển khai quỹ vi tín dụng theo cách hơi "tài tử" này, tôi rút ra được mấy kinh nghiệm: thứ nhất, đối tượng cho vay nên là chị em phụ nữ được Hội phụ nữ xã giới thiệu và bảo lãnh về "nhân thân", lại có sự chứng kiến của chính quyền xã và thôn. Cho phụ nữ vay là an tâm nhất, vì họ có tính hay lo lắng, lại chăm làm, vay vốn xong lập tức mua bò nuôi ngay, và cam kết trả lại vốn đúng kỳ hạn để cho người khác vay tiếp. Thứ hai, quỹ vi tín dụng không chủ trương lợi nhuận nhưng nên thu một chút "lệ phí" từ các hộ vay. Số tiền nhỏ bé ấy dùng ủng hộ Hội phụ nữ xã làm kinh phí hoạt động. Đó cũng là một cách "ràng buộc trách nhiệm" để Hội phụ nữ xã tích cực kiểm tra và thúc đẩy chị em vay vốn dùng tiền đúng mục đích. Thứ ba, sau mỗi kỳ hạn vay nên kiểm tra và sơ kết nhằm thấy được mặt thành công cũng như những bất cập nếu có để khắc phục cho kỳ vay tiếp. Đầu tiên, nên ưu tiên không phải cho những hộ nghèo nhất, mà cho những hộ nghèo do thiếu vốn nhưng có kỹ năng lao động vay trước. Chính họ, với cách sử dụng đồng vốn chắt chiu và hiệu quả của mình sẽ làm tấm gương cho những hộ nghèo vay sau nhìn vào đó mà tích lũy kỹ năng sản xuất cũng như biết dùng đồng tiền có hiệu quả nhất.
Sau 5 năm hoạt động, cái quỹ vi tín dụng bé bé do tôi được ủy nhiệm làm chủ nhiệm đã không bị hao hụt một đồng nào. Trái lại, những người vay vốn đều đã nuôi bò có lời. Tôi không dám chắc họ đã "thoát nghèo" từ những đồng vốn vay ấy chưa, nhưng chắc chắn những đồng tiền cho họ vay là có ích.
Nếu chúng ta triển khai những "quỹ vi tín dụng" như thế trong cả nước, đặc biệt là ở những vùng nông thôn còn nghèo, thì dù vốn vay "khiêm tốn" hơn số tiền 4 triệu đồng mà quỹ của chúng tôi đã triển khai, kết quả cũng sẽ rất đáng khích lệ. Không hộ nghèo nào bỗng chốc thoát được nghèo, nếu không có được những "cần câu". Quỹ vi tín dụng chính là những "cần câu" ấy, khiêm nhường thôi, nhưng sẽ rất có tác dụng.
Thanh Thảo