"Bài hát" của họ là bộ Tâm kinh Bát Nhã nổi tiếng của đạo Phật. "Tiếng ma quỷ cất lên rờn rợn trong đêm tối âm u, khi lả lơi cám dỗ, lúc gào thét dọa nạt. Bao dục vọng đê hèn, bao tội ác man rợ chợt hiện hình làm thành một đạo binh hỗn độn tấn công điên cuồng vào đấng-sắp-giải-thoát đang nhập định dưới gốc bồ đề. Bỗng, tất cả chợt im bặt rồi tan biến vào hư vô. Ánh tuệ bừng sáng. Từ trong thinh không, tiếng niệm Nam mô trên nền lời tụng kinh Bát Nhã dần trỗi lên vang vọng...". Đây là một trích đoạn trong bản giao hưởng Khai giác của nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo. Bằng những thủ pháp âm nhạc, nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo đã diễn tả thời khắc đạt thành chánh quả của đức Phật rất sống động, cuốn hút. Tuy nhiên, điểm độc đáo nhất của trích đoạn này lại đến từ sự xuất hiện của 30 "ca sĩ" mặc áo đạo vàng, tụng kinh gõ mõ, hòa giọng cùng dàn hợp xướng 250 người của Nhạc viện Hà Nội.
Ý tưởng đưa nhà sư lên sân khấu trình diễn là của Đại đức Thích Đức Thiện, trụ trì chùa Phật Tích (Bắc Ninh). Ông cũng chính là người đã định hướng sáng tác và tổ chức thực hiện Khai giác. Khi nước ta lần đầu tiên đăng cai tổ chức Đại lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc 2008, ông đã đề xuất thực hiện một bản giao hưởng Phật giáo mang tầm vóc thế giới, và đặc biệt hơn là có sự tham gia trình diễn của các nhà sư Việt để chào mừng sự kiện này.
Để chuẩn bị cho buổi diễn Khai giác vào ngày 16.5.2008, từ hai tháng nay, Ban hợp xướng Tăng sinh thuộc Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội đã ráo riết luyện tập tiết mục của mình. Mặc dù chỉ trình diễn trên sân khấu chưa tới 5 phút với "bài hát" đã quá quen thuộc là bộ Tâm kinh Bát Nhã tụng niệm hằng ngày, nhưng quá trình chuẩn bị của các nhà sư không hề đơn giản.
Khó khăn đầu tiên đến từ khâu nhân sự. Theo dự tính ban đầu của Ban tổ chức, sẽ có 50 tăng, ni sinh thuộc Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội tham gia biểu diễn, nhưng cuối cùng chỉ tuyển chọn được 30 tăng. "Các ni đều từ chối, còn các tăng thì chỉ nhận lời sau khi nghe tôi giải thích rằng họ sẽ hát thiền ca chứ không phải nhạc thế tục và tiết mục này sẽ giúp cho chương trình thành công hơn" - thầy Thích Minh Hậu, Trưởng ban hợp xướng tăng sinh, cho biết.
Khó khăn thứ hai đến từ vấn đề "chuyên môn". Trong các buổi tập, nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo luôn yêu cầu các nhà sư phải mang tâm thế của một ca sĩ thực thụ khi trình diễn, nghĩa là phải giữ kỷ luật sân khấu, hàng ngũ chỉnh tề, hát đúng nhạc, vào đúng nhịp, mặt tươi, dáng thẳng. Đây quả là những thử thách không nhỏ đối với các nhà sư - ca sĩ không chuyên. Không ít lần "ánh tuệ đã bừng sáng" mà tiếng tụng kinh Bát Nhã vẫn chưa trỗi lên, còn các sự cố như: vào chậm nhịp, hát sai tone, người hát trước, người hát sau, người đứng hát, người ngồi tụng... không phải là hiếm.
Ngoài ra, việc chọn người "hát solo" (cất tiếng niệm Nam mô trên nền tiếng tụng kinh Bát Nhã) cũng không dễ dàng vì yêu cầu của nhạc sĩ Nguyễn Thiện Đạo là tiếng niệm phải vang vọng, có thần sắc, người trình diễn phải dạn sân khấu. Trước đây, đại đức Thích Đức Thiện dự định đảm nhiệm phần này nhưng do công tác tổ chức quá bận rộn nên ông không có thời gian thực hiện. Sau nhiều lần "thử giọng", lựa chọn, thầy Thích Minh Hậu đã được trao "trọng trách" này.
Hiện nay, công tác chuẩn bị cho buổi trình diễn bản giao hưởng Phật giáo lớn nhất Việt Nam đã gần hoàn tất. Vượt qua những khó khăn, bỡ ngỡ ban đầu, dàn hợp xướng tăng sinh cũng đã sẵn sàng cho tiết mục độc đáo của mình. Sự tự tin đang hiện rõ trên nụ cười của các nhà sư - ca sĩ.
Tự Do