Sau mỗi giai đoạn lịch sử, đất nước lại có thêm kỳ tích, xuất hiện thêm anh hùng. Năm 1975, nước nhà thống nhất, đường phố miền Nam lại thêm nhiều tên mới: Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Cách Mạng Tháng Tám, Trần Phú, Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai…
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết:
Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam
Tiếc thay, tình trạng “dân ta không biết sử ta” còn khá phổ biến. Nhiều kỳ thi gần đây cho thấy kết quả học môn lịch sử của thế hệ 8x, 9x rất bi đát. Nhiều người thế hệ 6x, 7x không biết ý nghĩa tên đường phố mà mình đi lại hàng ngày, gắn bó mấy chục năm. Do đó, hiểu ý nghĩa của tên đường phố cũng chính là góp phần “tường gốc tích nước nhà Việt Nam”. Từ ý tưởng tên đường tại các đô thị chính là bộ sử Việt, Công ty Truyền thông Tiêu Điểm đề xuất chương trình “Dân ta biết sử ta”, nhằm giáo dục tinh thần dân tộc, phát huy lòng yêu nước thông qua chính các đường phố mang tên danh nhân, chiến thắng lịch sử, sự kiện lịch sử tại thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh thành trên cả nước. Đọc xong kế hoạch này, nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã chuyển đến Thường trực Thành ủy và UBND TP Hồ Chí Minh với nhận xét: “Ý kiến này tốt, cần làm!“.
Anh Nguyễn Thiện, giám đốc Công ty Truyền thông Tiêu Điểm, phác thảo cách thực hiện chương trình “Dân ta biết sử ta” như sau: Trước hết, ngành văn hóa thông tin từng địa phương cần xác định sự kiện nào, danh nhân nào, chiến thắng nào cần kỷ niệm hàng năm theo hướng liên kết nhân vật với sự kiện, nhân vật với tác phẩm, vì chính sự kiện, tác phẩm làm nên tên tuổi danh nhân. Ví dụ: nói đến Lê Lợi, Nguyễn Trãi là nói đến chiến thắng Chi Lăng, Bình Ngô đại cáo; Đống Đa gắn liền với tên tuổi người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ - Quang Trung... Riêng với TP Hồ Chí Minh, số đường phố quá lớn (trên 1.300), do đó nên chia làm hai loại: kỷ niệm hàng năm và kỷ niệm vào năm chẵn.
Từng sự kiện, danh nhân cần được cơ quan quản lý văn hóa tóm tắt cô đọng, súc tích, dễ nhớ thành thông điệp ngắn gọn gửi đến người dân. Thông điệp này được Công ty Truyền thông Tiêu Điểm thể hiện trên các pano treo dọc các đường phố mang tên sự kiện, danh nhân đó đúng vào dịp kỷ niệm. Chẳng hạn, trong dịp Quốc khánh, trên đường Lý Thường Kiệt treo pano Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta: “Nam quốc sơn hà Nam đế cư...”; hoặc kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ thì bên cạnh đường Điện Biên Phủ, cần treo pano trên đường Tô Vĩnh Diện, Phan Đình Giót... là những anh hùng đã chèn lưng cứu pháo, lấp lỗ châu mai trong chiến dịch lịch sử này.
Trên cơ sở nội dung thể hiện trên pano do Sở Văn hóa thông tin duyệt (với sự tư vấn của các nhà sử học), Công ty Truyền thông Tiêu Điểm vận động các doanh nghiệp tài trợ chương trình này. Ngoài hình thức treo pano, doanh nghiệp có thể tặng từng gia đình tài liệu lịch sử tóm tắt (do cơ quan chức năng duyệt) về tên đường phố mà họ cư ngụ. Lợi ích của doanh nghiệp tài trợ là được thể hiện logo của mình trên pano theo maquette được duyệt và trên tài liệu lịch sử tặng các gia đình.
Hiện Công ty Truyền thông Tiêu Điểm đang làm việc với Sở Văn hóa thông tin TP.HCM, Lâm Đồng, Khánh Hòa và một số địa phương khác để sớm triển khai chương trình này.
Chương trình “Dân ta biết sử ta” khi được triển khai chắc chắn sẽ góp phần hình thành một nét đẹp văn hóa, nâng cao dân trí, đồng thời tạo ra một hình thức xã hội hóa việc giáo dục truyền thống sinh động và gần gũi mọi người.
Xuân Hòa