Chúng ta đang sống trong thời điểm mà cơn bão giá hoành hành thì việc tăng giá SGK chẳng khác nào việc góp thêm "gió" cho "cơn bão" ấy. Tôi nghĩ, Chính phủ phải quyết định dừng lại chủ trương tăng giá SGK trong thời điểm này. Chính phủ đang nỗ lực để tìm mọi cách để bình ổn giá, xăng dầu cũng được trợ giá, bù lỗ... lẽ nào lại để SGK tăng giá?
Chúng ta phải lường trước những hậu quả rất dễ xảy ra khi quyết định việc tăng giá SGK. Hiện tượng HS bỏ học ở vùng khó khăn trong thời gian vừa qua liệu có tiếp tục gia tăng khi mà gánh nặng của người nghèo càng thêm nặng?
Tôi rất bức xúc khi đọc bài báo mà Thanh Niên đăng tải vừa qua về hiện tượng các nhà sách đồng loạt tăng giá khi chưa có quyết định cuối cùng của Chính phủ. Lẽ nào SGK cũng giống như các mặt hàng khác như thịt, như gạo ở ngoài chợ, ai muốn tăng giá thì tăng?
Điều đáng lưu ý là không phải các nhà sách tự ý tăng mà chính NXB Giáo dục đã dán giá mới đè lên giá cũ để bán với giá cao hơn khi chưa có "lệnh" tăng giá của Nhà nước. Điều này thực sự gây bất bình trong dư luận.
Các công ty phát hành sách cũng phải xem lại việc bán sách theo đơn vị nhà trường như hiện nay vì như vậy chẳng khác nào ép HS phải mua sách mới. Nhà trường thì được tiền hoa hồng của doanh nghiệp nên chẳng mấy trường vận động HS dùng lại SGK cũ, việc phát động tận dụng SGK cũ của Bộ GD-ĐT nếu cứ đà này thì chỉ là vận động, hô hào suông mà thôi.
GS Văn Như Cương
(Hiệu trưởng trường THPT DL Lương Thế Vinh, Hà Nội)
Việc tăng giá sách giáo khoa là không cần thiết
Theo Tổng cục Thống kê Nhà nước năm 2004 người dân phải bỏ ra trên 2.000 tỉ đồng để cho con mua sách học. Song cơ cấu sách nhiều bất hợp lý: sách phổ thông làm HS bội thực, sách ĐH rất ít. Việc đói sách học chay ở ĐH diễn ra suốt 20 năm đổi mới. Nhiều sách ở phổ thông sử dụng rất lãng phí. So với các nước, mỗi khối lớp ở nước ta trung bình là 200 đầu sách/năm, cao gấp gần 10 lần ở nước ngoài. NXB Giáo dục còn sáng tác nhiều loại sách mà trước đây ở ta và nước ngoài không có. Ví dụ như loại sách cho HS viết vào rồi bỏ, hay sách ôn tập thi tốt nghiệp. Bộ sách ôn tập thi tốt nghiệp phổ thông gồm 6 cuốn, giá năm nay là 96 nghìn đồng/bộ. Ta có gần 1 triệu HS thi tốt nghiệp phổ thông, nếu chỉ 50% số học sinh này mua sách. NXB GD thu về gần 50 tỉ đồng, mà công sức và đầu tư vào đây không đáng kể. Số tiền này hoàn toàn có thể bù lỗ 50 tỉ đồng mà NXB GD nói do giá giấy trên thị trường tăng. Giá SGK năm nay dự kiến tăng 10%, theo tôi là không cần thiết.
SGK phổ thông ở hầu hết các nước được cung cấp miễn phí. Nước ta còn nghèo, mỗi năm người dân phải bỏ ra hàng ngàn tỉ đồng để mua sách là phi lý. Để giải quyết tận gốc vấn đề SGK, trước tiên ta phải sớm có CT-SGK chuẩn phù hợp với Việt Nam, hội nhập với thế giới theo các tiêu chuẩn học thuật, còn Quốc hội phải thông qua một chế tài vòng đời sử dụng SGK ít nhất 10 năm mới được in lại một lần, như các nước. Việc cung cấp SGK miễn phí là hoàn toàn khả thi.
GS-TSKH Nguyễn Xuân Hãn (ĐHQG Hà Nội)
Vũ Thơ - Tuệ Nguyễn (ghi)
Trông chờ quyết định của Nhà nước !
Vợ chồng tôi đều là công nhân, thu nhập hằng tháng phải tằn tiện mới đủ trang trải cho cuộc sống gia đình và lo cho hai con đi học. Nếu giá sách cứ tăng thì phụ huynh học sinh vẫn phải chấp nhận chứ không thì làm sao có sách cho con học! Vì vậy, những người thu nhập thấp như chúng tôi chỉ mong chờ vào quyết định của Nhà nước để giảm bớt gánh nặng cho gia đình.
Vũ Nguyên Huy (Đường Tân Lập 2, Q.9, TP.HCM)
Chính phủ chưa quyết định, sao sách tăng giá đã xuất hiện?
Mấy ngày nay tôi đều theo dõi các phương tiện thông tin đại chúng nói đến việc tăng giá SGK của NXB Giáo dục, tôi thấy bức xúc ở chỗ, việc tăng giá phải do Chính phủ quyết định, vậy mà khi chưa có quyết định chính thức thì sách tăng giá đã tràn ngập thị trường? Hồi tôi còn đi học cũng thường xuyên dùng sách cũ của anh chị mình để lại hoặc mượn thư viện nhà trường. Tuy nhiên, theo tôi được biết các trường học bây giờ không có thư viện hoặc nếu có thì cũng chỉ là hình thức và hoạt động không hiệu quả. Đó là chưa kể SGK hiện nay đâu phải cuốn nào cũng sử dụng lại được vì có một số môn học, học sinh làm bài tập trực tiếp trên sách.
Nguyễn Thị Bích Tuệ
(Số nhà 842 đường Trần Hưng Đạo, Q.5, TP.HCM)
Đột ngột tăng giá sách 10% ảnh hưởng đến tất cả mọi nhà
Việc SGK hiện chưa có sự chỉ đạo từ trên xuống, nên về phía sở, cũng chỉ mới biết sự việc qua báo chí. Theo tôi, đột ngột tăng giá sách 10% sẽ ảnh hưởng đến tất cả mọi nhà, đặc biệt gây khó khăn lớn cho những gia đình lao động. Hiện đang có rất nhiều "cơn bão" giá gây ảnh hưởng đến đời sống của các bậc phụ huynh, giờ còn góp thêm một "cơn bão" mới, hẳn các gia đình sẽ rất khó mà đối chọi. Về phía ngành GD-ĐT TP Đà Nẵng, chúng tôi đã tiến hành việc thực hành tiết kiệm, đó là phát động trong tất cả các trường học, các học sinh tặng lại sách cũ cho các em học sinh lớp dưới, để có thể tận dụng, sử dụng mà không phải tốn tiền mua sách mới. Cuộc vận động đang được triển khai hết sức thành công tại các trường trên địa bàn TP Đà Nẵng. Đó cũng là một biện pháp kịp thời hỗ trợ học sinh và phụ huynh tránh bão giá.
Ngô Thị Thanh Nhung
(Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP Đà Nẵng)
Cần phải kiểm tra lại chi phí của NXB Giáo dục
Đối với vấn đề tăng giá SGK như hiện nay, cần phải cho kiểm tra lại chi phí của NXB Giáo dục cho kỹ. Theo tôi được biết, hầu hết các công ty đều có sự điều tiết chi phí trong vài năm, nên khi xảy ra các biến động thị trường, đều có thể cầm cự trong nhiều năm. Ví dụ như các hãng taxi, giá xăng dầu tăng vùn vụt trong những năm gần đây, nhưng việc điều chỉnh giá cước không phải cứ đùng đùng là tăng giá ngay theo thị trường mà phải có sự điều tiết từ từ. Đằng này, NXB Giáo dục vốn là đơn vị kinh doanh độc quyền, nên lợi nhuận không cần đề cập đến thì ai cũng hiểu. Vả lại, SGK là sản phẩm phục vụ cho cộng đồng, rất quan trọng không thể được định giá và tăng giá một cách tùy tiện như vậy. Nay giá cả các loại vừa tăng, thì giá sách cũng lập tức tăng theo, không thể vin vào việc thị trường tăng mà mình tăng theo được. Ở thành phố thì có thể việc tăng thêm 10% là không quá sức, nhưng NXB Giáo dục có nghĩ đến những vùng nông thôn, những nơi người dân luôn phải đối mặt với nghèo khó nhưng vẫn nỗ lực cho con em mình đến trường? Nên chăng, phải có sự cạnh tranh trong thị trường SGK thì người dân mới được hưởng lợi?
Nguyễn Thị Anh Đào
(Chủ tịch Hội đồng quản trị trường Cao đẳng Đông Á, Đà Nẵng)
SGK tăng giá, tôi hãi lắm!
Tôi có 2 cháu đang đi học, vì vậy, khi lại nghe thêm việc SGK tăng giá, thì nghe hãi lắm. Tôi về hưu sớm nên hiện thu nhập chỉ có lương hưu, thêm lương công chức của vợ chỉ gần 1 triệu đồng, nên mọi chi phí trong nhà đều phải tính toán, cân nhắc rất kỹ lưỡng. Giờ giá cả thứ gì cũng tăng, ngay cả sách mà giá cũng tăng theo giá xăng thì ai mà dám không tin thứ khác cũng sẽ tăng. Cứ đầu năm học là hàng trăm thứ lo, năm nào đi mua sách cũng bớt lại vài cuốn của con rồi bảo nó cố gắng mượn thêm thư viện, giờ tăng giá, không biết phải chi phí bằng cách nào, đến là đau đầu! Mà tôi còn đỡ, chớ không biết mấy gia đình lao động nghèo thì tính sao, chắc cái vụ tăng giá sách ni họ còn đau đầu gấp trăm lần tôi đó chớ. 10% với mấy ông NXB không là chi, nhưng với người thu nhập bình thường như bọn tôi, chắc khổ dài dài.
Huỳnh Cứ
(Đường Lương Nhữ Học, P.Hòa Thuận Tây, Q.Hải Châu, Đà Nẵng)
SGK tăng giá, dân nghèo sao chịu thấu?
Trưa 11.5, phóng viên Thanh Niên đã làm cuộc phỏng vấn nhiều đối tượng xoay quanh việc SGK tăng giá. Những người được hỏi đều trả lời gần giống nhau, tựu trung vẫn là: "Dân nghèo không sao chịu thấu nếu SGK tiếp tục tăng giá". Ông Nguyễn Thế Vũ ngụ phường An Cư (quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ) cho rằng không chỉ những người bán vé số, mua gánh bán bưng, đến cả những gia đình giáo viên, công chức có mức thu nhập vừa đủ sống cũng sẽ hết sức khó khăn trong việc lo cho con đến trường. Một bộ SGK và giải bài tập cho thật đầy đủ phải hơn 150 ngàn đồng đã rất mệt rồi.
Nay sách tăng thêm 10%, sự mệt mỏi càng gia tăng. "Gia đình tôi năm học tới một cháu vào lớp 11, một cháu lớp 6. Chỉ riêng mua sách học cho hai đứa thôi gia đình đã mất trên 350 ngàn đồng, chưa kể áo quần đồng phục, cặp, tập, viết... Nếu năm học tới, SGK nghiễm nhiên tăng giá thêm 10% thì dân nghèo tiếp tục oằn lưng. SGK mà tăng giá thì lỗi đầu tiên phải thuộc về Chính phủ" - ông Vũ nhấn mạnh.
Bà Nguyễn Thị Minh Hiền, 51 tuổi, nhà ở phường An Thới, quận Bình Thủy (TP Cần Thơ) than thở: "Thời buổi này cái gì cũng tăng. Cách đây vài tháng đọc báo thấy NXB Giáo dục thông báo là năm học tới vẫn giữ nguyên giá SGK ai cũng mừng. Nay, cũng nhà xuất bản này thông báo tăng giá 10% thì người dân nghèo sẽ xoay xở sao đây? Trong nhà chỉ cần 2 con nhập học thôi thì tiền sách, tập, cặp, viết, quần áo... sẽ tròm trèm tiền triệu. Trời ạ, SGK mà tăng giá thì chắc chắn những thứ khác liên quan đến việc chuẩn bị cho năm học mới cũng sẽ tăng theo. Chính vì vậy tôi phản đối việc NXB Giáo dục tăng giá SGK".
Là người có 29 năm dạy toán ở các lớp cấp 2, cô Trương Thị Thúy Liễu, giáo viên trường THCS Tân An (Q.Ninh Kiều, TP Cần Thơ) cho hay ngay tại quận trung tâm của thành phố này hiện cũng còn nhiều học sinh diện gia đình khó khăn. Nhiều bậc phụ huynh ngay đầu năm học đã nhờ giáo viên chủ nhiệm liên hệ với thư viện nhà trường mượn sách cho con học. Bộ SGK hơn 100 ngàn đồng thật sự là gánh nặng cho những gia đình "ăn bữa sáng chạy lo nồi chiều". Nghe thông tin NXB Giáo dục tăng giá SGK lên 10% nhiều phụ huynh lo lắng lắm. "Cá nhân tôi hoàn toàn không ủng hộ việc tăng 10% giá SGK ở năm học 2008-2009" - cô Thúy Liễu bày tỏ.
Em Đỗ Ngọc Mai Thy, học sinh lớp 8A1 trường THCS Đông Phú (huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang) than: "Nhà của em ở cách trường hơn 3 cây số. Mưa lớn đường lầy lội rất khó đi. Gia đình khó khăn lắm. Cha mẹ dành dụm mãi mới mua được cho chiếc xe đạp cũ đi học. SGK đâu có đủ để học. SGK năm học này đã đắt lại rất khó mua. Năm học tới sách tăng giá nữa thì học sinh vùng khó khăn như tụi em sẽ không biết phải làm sao?".
Bích Thanh - Diệu Hiều - Quang Minh Nhật (ghi)